Европската Унија подготвува нова регулатива со која значително ќе се менува начинот на кој се пресметуваат и пријавуваат емисиите на CO₂ во транспортниот сектор. Целта е да се добие попрецизна, унифицирана и споредлива методологија за сите видови транспорт – од патен и железнички до авијација и бродски сообраќај.
Според новиот пристап, компаниите ќе мора да користат единствена методологија за пресметка на емисиите, што треба да ја намали „непрецизноста“ што досега постоеше кога различни фирми користеа различни стандарди и модели на пресметка. Новите правила се дел од пошироката стратегија на ЕУ за декарбонизација на транспортот и поголема транспарентност во известувањето.
Што точно се менува?
Главната промена е воведување на **единствен систем за мерење на емисиите**, што ќе важи за сите компании во транспортниот сектор. Ова значи дека:
* ќе се користи иста формула и методологија за пресметка на CO₂,
* ќе се олесни споредбата меѓу различни оператори,
* ќе се намали можноста за „креативно“ прикажување на пониски емисии.
За малите и средни компании (МСП) се предвидуваат поедноставени алатки за пресметка, со цел да не бидат оптоварени со сложена администрација.
Врска со новите климатски политики
Овие правила се вклопуваат во поширокиот пакет мерки на ЕУ, кој веќе вклучува:
* проширување на системот за тргување со емисии (ETS) и кон транспортот,
* построги стандарди за возила (Euro 7),
* постепено вклучување на патниот транспорт во системот за CO₂ цена.
Со тоа, транспортниот сектор – кој е еден од најголемите извори на емисии во Европа – станува сè поцентрален дел од климатската политика на Унијата.
Што значи ова во пракса?
Во реалност, новите правила ќе влијаат главно на:
* логистички компании и превозници,
* производители на возила и флоти,
* големи оператори во авијација и поморство.
Компаниите ќе мора да имаат попрецизни податоци за емисиите по километар, товар или патување, што директно ќе влијае и на нивните трошоци и инвестиции во поеколошки возила.
Заклучок
Новата регулатива не воведува директни забрани, но поставува основа за многу построго и поеднакво мерење на CO₂ емисиите. Тоа е уште еден чекор кон целта на ЕУ за климатска неутралност до 2050 година, каде транспортот ќе мора значително да ги намали своите емисии и да стане поефикасен и почист.