Американската војска ќе забрани влез на сите возила од кинескиот производител BYD во воздухопловната база Кадена на островот Окинава. Причината се безбедносните ризици и стравувањата дека современите автомобили би можеле да собираат чувствителни информации.
Американската војска воведува забрана за возилата на кинескиот производител BYD во воздухопловната база Кадена, која се наоѓа на јапонскиот остров Окинава. Мерката треба да стапи во сила на 26 октомври 2026 година и ќе ги опфати сите модели на брендот, без оглед на нивната намена.
Според информациите што ги објави „Ројтерс“, забраната ќе важи за приватни автомобили, такси-возила, доставни возила, како и за автомобилите што ги користат изведувачите и компаниите кои работат во базата.
Страв од собирање чувствителни податоци
Главната причина за одлуката е загриженоста дека камерите, сензорите и поврзаните дигитални системи во современите автомобили би можеле да собираат информации за околината и да ги пренесуваат надвор од воениот објект.
Современите електрични автомобили користат бројни камери и сензори за системите за помош при возење, паркирање и следење на околината. Во воена база, таквата технологија би можела да забележи движење на воени авиони, распоред на објекти, активности на персоналот или други детали што се сметаат за чувствителни.
Американските власти не објавија конкретни докази дека возилата на BYD навистина пренесувале воени податоци. Портпаролката на базата, потполковничката Али Стормер, изјавила дека возилата претставуваат „неприфатлив ризик што не може да се ублажи“ за персоналот и воената мисија, но не ги образложила детално причините за процената.
Кадена е важна точка за американските воени операции
Воздухопловната база Кадена е една од најважните американски воени инсталации во регионот на Индо-Пацификот. Се наоѓа на стратешки важна локација во близина на Источното Кинеско Море и има значајна улога во регионалните воени операции.
Во базата се распоредени борбени и транспортни авиони, радари и друга воена опрема. Поради тоа, дури и информациите што на прв поглед изгледаат незначителни — како движењето на возила или распоредот на активностите — може да бидат чувствителни за безбедноста.
Американската војска очигледно одлучила дека не сака да го прифати потенцијалниот ризик од возила опремени со камери, сензори и поврзани дигитални системи.
BYD веќе е на американската листа на кинески компании поврзани со војската
Одлуката доаѓа по уште еден потег на американското Министерство за одбрана. Во јуни 2026 година, BYD беше вклучен на листата на кинески компании за кои американските власти сметаат дека ја поддржуваат кинеската војска. На истата листа се најдоа и технолошките компании Alibaba и Baidu, како и производителот на автомобили Nio.
BYD ја оспори својата класификација и најави дека ќе ги искористи административните и правните механизми за да ги заштити своите интереси.
Важно е да се направи разлика: вклучувањето на компанија на оваа листа не значи автоматски дека сите нејзини производи се забранети насекаде во САД. Во случајот со Кадена, станува збор за конкретна одлука за пристап до воен објект.
Дали забраната ќе се прошири и на други бази?
По одлуката за Кадена се појавија шпекулации дека слични ограничувања би можеле да бидат разгледани и во други американски воени бази во Јапонија, а можеби и во Јужна Кореја.
Сепак, засега нема потврда дека забраната е проширена на сите американски воени инсталации во регионот. Американските сили во Јужна Кореја соопштија дека во моментот немаат промена во политиката за пристап на возила до нивните бази.
Кина претходно воведе слични ограничувања за Tesla
Загриженоста околу автомобилските камери и собирањето податоци не е ограничена само на САД. Во 2021 година, Кина го ограничи пристапот на возилата на Tesla до одредени владини и воени локации поради безбедносни сомнежи поврзани со камерите во автомобилите.
Ограничувањата беа укинати во 2024 година, откако возилата ги исполнија применливите кинески барања за безбедност на податоците, според извештаите на медиумите.
Случајот со BYD покажува дека поврзаните автомобили сè повеќе се разгледуваат не само како превозни средства, туку и како дигитални системи што можат да создаваат и обработуваат големи количества податоци. За воените објекти, контролата врз тоа кои возила смеат да влезат станува дел од пошироките мерки за заштита на чувствителните информации.
